SCHREURS GROEP

Beantwoording kamervragen consequenties PFAS in de (water)bodem door Minister Van Veldhoven

[Contact us for a price]
 

Description

Minister van Wonen en Milieu Van Veldhoven beantwoordde op 20 november 2019 Kamervragen over de consequenties van PFAS in de (water)bodem. Lees de vragen en antwoorden hieronder of download het document.

Bron: Bodemplus

 

Vraag 1
Kent u de berichten 'Na stikstof nu impasse door PFAS, bouwsector maakt zich op
voor acties' en 'Afvoer van grond veel duurder door nieuwe regels PFAS'?
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met deze berichten.

Vraag 2
Deelt u de mening dat door de genomen maatregelen het bedrijfsleven, in het
bijzonder de bouw- en baggersector, zwaar wordt geraakt?
Antwoord 2
Voorafgaand aan het tijdelijk handelingskader PFAS waren er geen landelijke
bodemnormen voor PFAS. Uit de bestaande bodemwetgeving volgt dan dat je
grond waar zo’n niet genormeerde verontreinigende stof in zit, niet mag
toepassen zonder beleidskader. Zo wordt namelijk voorkomen dat we de grond
vuiler maken of de verontreiniging verspreiden. Door het wijdverbreide gebruik
van PFAS worden deze stoffen op veel plekken in het land aangetroffen. Dat
betekent dat veel bedrijven in de bouw- en baggersector hiermee te maken
hebben. Daarom heb ik, mede op verzoek van decentrale overheden, op 8 juli jl.
een tijdelijk handelingskader opgesteld om veilige ruimte te bieden voor
grondverzet en baggerwerkzaamheden. Er zijn ook onduidelijkheden over wat er
wel kan. Bijvoorbeeld bij toepassing van grond en bagger op landbouw en natuur.
Daar wil ik benadrukken dat daar niet de bepalingsgrens van 0,1 μg/kg ds, maar
de feitelijke gemeten achtergrondwaarde (met een maximum van 3,7,3) leidend
is. Ook komen er bij de bodemhelpdesk vragen binnen over het transporteren van
grond, terwijl in tegenstelling tot wat soms wordt gedacht is het niet noodzakelijk
is dat voorafgaand aan transport een bodemonderzoek op PFAS is uitgevoerd. Wel
dient een transportbegeleidingsformulier aanwezig te zijn. Ik werk er hard aan om
deze onduidelijkheden weg te nemen. Ook zet ik alles op alles om projecten die
door PFAS hinder ondervinden, op een veilige manier weer vlot te trekken. Ik
begrijp de frustratie onder bouwers en baggeraars. Ik heb de voorbije weken
meermaals gesproken met de sector en ook op werkbezoeken gezien wat de
gevolgen zijn. Daarom heb aanvullende maatregelen en acties in gang gezet
waarover ik u met mijn brieven van 9 oktober 2019 (Kamerstuk 28 089, nr. 149),
29 oktober 2019 (Kamerstuk 35 300-XII, nr. 57) en 13 november 2019
(Kamerstuk 35334, nr. 1) heb geïnformeerd.

Vraag 3a
Bent u ermee bekend dat de bouwsector, inclusief de grond-, weg- en waterbouw,
in duidelijke bewoordingen aangeeft dat het tijdelijk handelingskader PFAS ervoor
zorgt dat een groot deel van de bouwprojecten stil ligt?
Antwoord 3a
Ja, ik heb al enige tijd intensief contact met VNO/NVCW, Bouwend Nederland en
andere vertegenwoordiging van de (water)bouw- en grondsector. Ik ben ook
meerdere malen op werkbezoek geweest bij projecten en grondbedrijven om een
goed beeld te krijgen van de problemen. Mijn inzet is om samen met alle partijen
zo snel als mogelijk de problemen weg te nemen en de redelijke ruimte te vinden
en te benutten.

Vraag 3b
Bent u ermee bekend dat reeds begin deze maand werd aangegeven dat
betrokken partijen in gesprek zijn in “Den Haag” om de problemen op korte
termijn te tackelen? Welke partijen hebben deelgenomen aan deze gesprekken?
Antwoord 3b
Ja, ik heb begin oktober gesprekken gevoerd met onder meer VNO/NCW,
Bouwend Nederland, de Vereniging van Waterbouwers, TLN en Cumela. Ook heb
ik intensief contacten met gemeenten, provincies en waterschappen.

Vraag 4
Wat waren de uitkomsten van deze gesprekken?
Antwoord 4
Door de contacten met de sector krijg ik een beter beeld van de knelpunten in de
praktijk. Naar aanleiding van deze gesprekken zijn onder meer de regionale
werkconferenties georganiseerd om knelpunten en regionale vraagstukken
gezamenlijk aan te pakken. Ook is afgesproken dat we met gemeenten in gesprek
gaan over de bodemkwaliteitskaarten en over hoe hen het beste te ondersteunen
op dit vlak. Hiervoor heb ik onder meer een versnelling van de procedure voor het
opstellen van de bodemkwaliteitskaarten mogelijk gemaakt. Ook heb ik een
expertteam ingesteld die als een soort vliegende brigade gemeenten kan
ondersteunen bij het opstellen van bodemkwaliteitskaarten. Tevens is afgesproken
om eventuele onnauwkeurigheden bij de metingen van laboratoria te
onderzoeken. Ik heb hiervoor onderzoek uitgezet.

Vraag 5
Herinnert u zich uw uitspraken "We bewaken de gezondheid, want PFAS is echt
rotzooi" en "Maar we gaan er wel voor zorgen dat projecten niet onnodig
stilliggen" en dat u aan de slag gaat met het houden van werkconferenties door
het hele land? Hoeveel werkconferenties, met welke partijen over welke projecten
worden komende maand over de PFAS georganiseerd?
Antwoord 5
Ja, er zijn al door het hele land informatiebijeenkomsten geweest voor zowel
medewerkers van decentrale overheden als voor het bedrijfsleven. De opkomst
was hoog en we hebben daarmee veel vragen kunnen beantwoorden en
onduidelijkheden kunnen wegnemen. Ook zijn er regionale werkconferenties
georganiseerd. Doel van de bijeenkomsten is om te zorgen dat alle partijen
beschikken over de juiste informatie en dat op regionaal niveau knelpunten in
kaart worden gebracht en projecten worden vlot getrokken. De volgende
bijeenkomst zijn reeds geweest/staan in de planning:
 Donderdag 31 oktober: Informatiebijeenkomst Eindhoven
 Maandag 4 november: werkconferentie PAS + PFAS in Den Haag
 Maandag 4 november: informatiebijeenkomst Rotterdam
 Dinsdag 5 november: informatiebijeenkomst Groningen
 Donderdag 7 november: Bestuurlijk overleg PFAS Noord-Brabant
 Vrijdag 8 november: informatiebijeenkomst Utrecht
 Donderdag 20 november: werkconferentie Noord-Holland
 Vrijdag 6 december: werkconferentie Noord-Brabant
 Donderdag 12 december: werkconferentie Zeeland en werkconferentie
Noord-Holland
 Dinsdag 17 december: werkconferentie Zuid-Holland
Voor de overige regio’s liggen er concrete plannen voor de werkconferenties, maar
is nog geen datum bekend. Eind dit jaar zullen in het hele land een
werkconferenties zijn geweest. Indien nodig worden vervolgbijeenkomsten
gepland.

Vraag 6
Is de bouwsector betrokken bij de totstandkoming van het tijdelijk
handelingskader met betrekking tot de PFAS? Zo ja, op welke manier?
Antwoord 6
Tijdens het opstellen van het tijdelijk handelingskader is diverse malen contact
geweest onder meer met VNO/NCW, naast het contact met betrokken mede
overheden en Rijkswaterstaat.

Vraag 7
Overziet u de gevolgen voor het achterblijven van de broodnodige bouw- en
verbouw van woningen? Welke duiding is aan deze ontwikkeling te geven?
Vraag 8
Hoeveel woningen worden niet in het beoogde tempo gerealiseerd door het
tijdelijk handelingskader PFAS?
Antwoord 7 en 8
Mijn inzet is om zoveel mogelijk te voorkomen dat projecten in de bouw
vertraging oplopen. Ik heb geen eigenstandige cijfers. Uit een enquête van
Bouwend Nederland is naar voren gebracht dat er landelijk een totaal van 2.338
woningen mogelijk hierdoor vertraagd opgeleverd zouden worden.
Om te zorgen dat de eventuele vertraging minimaal is en in de toekomst
voorkomen wordt, breng ik steeds in beeld wat de ruimte is om grond en
baggerspecie op een verantwoorde manier toe te passen. Waar knelpunten
ontstaan, is het van belang om te kijken wat wel kan binnen het tijdelijk
handelingskader PFAS. Daar ben ik actief mee aan de slag via bijvoorbeeld
regionale werkconferenties, de informatiemarkten, de Bodemplus Helpdesk en het
expertteam als een soort van vliegende brigade. Verdere ruimte zal ontstaat bij
actualiseren van de bodemkwaliteitskaarten op PFAS en via de tijdelijke landelijke
achtergrondwaarde waar het RIVM nu aan werkt.

Vraag 9
Overziet u de gevolgen voor de werkgelegenheid in de bagger-, bouw- en
aanverwante sectoren? En welke duiding is aan deze ontwikkeling te geven?
Antwoord 9
Er is geen volledig beeld van de gevolgen voor de werkgelegenheid. Wel heb ik de
knelpunten op hoofdlijnen scherp in beeld. Overleg met de brancheorganisaties
heeft bijgedragen aan het verhelderen van de problematiek in de sector. Om de
concrete knelpunten bij projecten op te lossen zijn al veel acties in gang gezet,
zoals ik u in de Kamerbrief van 13 november heb meegedeeld. Om de gevolgen
voor projecten nader in kaart te brengen zijn de regionale werkconferenties
opgezet waar concrete knelpunten bij projecten in kaart worden gebracht.

Vraag 10
Hoe verhouden de maatregelen inzake de PFAS zich met de maatregelen in de ons
omringende landen?
Antwoord 10
De aanpak in andere landen is niet goed te vergelijken. Nederland is een
Deltaland, waarbij we dicht op het grondwater zitten. Dat vraagt om een andere
benadering dan bijvoorbeeld landen als Zwitserland en maakt dat een één op één
vergelijking met andere landen veelal niet mogelijk is. Daarnaast zien we dat door
nieuwe kennis en inzichten worden de gezondheidskundige risicogrenzen voor
PFAS steeds scherper worden gesteld. Landen met relatief hoge normen hebben
die over het algemeen al enkele jaren geleden afgeleid op basis van toen nog
hogere gezondheidskundige grenzen. Normen gebaseerd op recente data zijn vaak
veel strenger. Er is in de EU geen juridisch kader voor bodem zoals dat met de
bijvoorbeeld de Kaderrichtlijn Water er wel is voor de waterkwaliteit. Daarmee is
er ook nog geen Europese harmonisatie van standaarden en analyse methodieken.
Wel hebben verschillende stoffen uit de PFAS groep de laatste jaren op Europees
niveau de status van zeer zorgwekkende stof gekregen, meest recentelijk in het
geval van GenX. In Nederland wordt veel gewerkt met algemene regels waarin de
normering is vastgesteld. In veel andere landen is het grondverzet onderhavig aan
vergunningen. Dan is de normering op een andere manier in de regelgeving
opgenomen. Daarbij zijn de beschermingsdoelen verschillend vanwege de
verschillen in de feitelijke situatie.